۱۳۹۰ خرداد ۲۳, دوشنبه

جلسه نقد داستان عصر آدینه 2/2/1390 جلسه: (71)

امید حق­بین: داستان نویسی را از کلاس اول راهنمایی (صنف شش مکتب) شروع کردم. برای دل خودم می نوشتم. اولین داستان هایم را حتی خودم هم به یادم نمانده. در آن زمان تنها تفریح و کارم خواندن و نوشتن داستان بود. به جرات می توانم بگویم که تمام کتابهای آرتور کانن دویل، آگاتا کریستی، ادگارد آلن پو، هوشنگ مرادی کرمانی، ژول ورن، ایزاک آسیموف و خیلی های دیگر را در همان دوران نوجوانی خوانده بودم. اولین مجموعه داستانم که در یک مجله چاپ شد (باور کنید حتی خودم آن مجله را ندیدم، معلم انشایمان داستان هایم را برد و گفت که چاپ کرده اند) به خاطر همین پراکنده خوانی­ها از نویسنده­های مختلف، هم طنز بود، هم پولیسی و هم تخیلی. این مجموعه داستانِ دنباله دار، روایت شخصیتی بی دست و پا و بدشانس به اسم یونس بود. چهار داستان کوتاه ده تا دوازده صفحه­ای
از ماجراهای یونس نوشتم. به خاطر همین ماجراهای یونس بود که در سالهای 80 الی 83 تمام کسانی که در مدرسه راهنمایی بصیرت و حتی مدارس همجوار درس می­خواندند مرا می­شناختند. چون بدون استثنا معلم فارسی یا انشایشان داستانهایم را در تمام کلاس­ها خوانده بودند. رمانی را در ذهنم ساختم و پرداختم و سپس اوایل تابستان بود که شروع به نوشتنش کردم. نام این رمان خیالگر است و چیزهایی که در درونم بوده اند را در آن نوشته ام. نمی­دانم از نظر اکادمیک چه مارکی به این رمان خواهد خورد اما از نظر خودم رمانی است که مرا تا به حال از بعضی دردها خالی کرده است.

کتاب چهره
                                                                                                                                                  امید حق­بین

- قبول دارم، راست مِگی... ای دخترا دَ اینجه فقط برای خالی کردن عقده هایشان می آیند.
- می فامی، مه با هیچ دختری دوست نَمیشُم. اوایل چرا، دوست میشدم. اما پسان فامیدم که اگر دوست شوی آبرویت را می برند.                                                                                                                                       پیش از آنکه جمله بعدی اش را بگوید یکمرتبه غیبش زد. تعجب کردم که چرا جمله اش را تمام نکرد و رفت؟ چرا خداحافظی نکرد؟ مدتی انتظارش را کشیدم، اما خبری نشد. در این فرصت به فکر فرو رفتم. خوب که به گفتگویمان فکر کردم خنده ام گرفت. تو گفتی و من باور کردم! عجب آدمهایی هستند. فکر می کند من نمی فهمم. مثل روز برایم روشن است که از صدها دختر خواسته تا با او دوست شوند اما جواب رد شنیده. حالا می آید و این حرفها را می زند. آخر یک نفر نیست که به این مردک بگوید، اگر دختران برایت مهم نیستند پس چرا در بیشتر گفتگوهایت گپ را به سوی آنان می کشانی؟ نشد یک مرتبه با این آدم صحبت کنم بی آنکه از دختران و به قول خودش جنس بد آنان نگوید. همان بهتر که رفت. گفتگو با او تکراری شده بود. باید همصحبت دیگری پیدا می کردم. مدتی این طرف و آن طرف برای خودم چرخیدم تا شاید کسی را بیابم. بحث با کسانی که آمده بودند دیگر برایم لذتی نداشت. چون آنها را هر روز می دیدم. هنرشان این بود که راست و دروغ را بهم بافته و فقط از خودشان تعریف کنند. دنبال یک نفر جدید می گشتم.                                                                                                                            صدای لرزه ی خفیفی مرا از آن دنیا بیرون آورد. موبایلم بود که زنگ می خورد. ناخودآگاه چیزی در درونم گفت چه خوب شد آهنگ گوش نمی دادی وگرنه صدای لرزه موبایل ات را نمی شنیدی. موبایل را درست بالای اسپیکر کامپیوتر گذاشته بودم. دست راستم هنوز بر روی موس بود و مرا همچنان با آن دنیای مجازی پیوند می داد. آن دنیا نیز چنان مرا با خود درگیر کرده بود که اجازه نداد حتی لحظه ای پیوندم را قطع کنم. بدون فکر با دست چپم موبایل را برداشتم و بی آنکه نام تماس گیرنده را بخوانم جواب دادم:
- بله؟                                                                                                                                        صدای آشنایی از آن طرف خط پاسخ داد:
- الو، سلام ستاره.                                                                                                                          صدا هم آشنا بود و هم دلنشین. اما هنوز کاملا به دنیای واقعی خودم برنگشته بودم که بتوانم صاحب صدا را شناسایی کنم. به سرعت موبایل را پیش رویم گرفتم تا نام تماس گیرنده را بخوانم. ای وای! اجملِ خودم بود. آنقدر غرق آن دنیای مجازی شده بودم که حتی صدای شوهرم را از پشت تلفن نشناختم. با دستپاچگی پاسخ دادم:
- سلام اجمل جان. خوبی عزیزم؟
- خوبم، تشکر. کجا هستی؟ ده خانه هستی یا ده فیس بوک؟                                                                            لحن صدایش یک نوع طنز بی غرض را حمل می کرد. اجمل بسیار نازنین بود. به خاطر همین نمی توانستم به او دروغ بگویم. دوستش داشتم. با خنده گفتم:
- ده فیس بوک.
- می فامم که اونجه هستی. خیر است باش. دیگه رقم خو تنهایی ده خانه ساعتت تیر نمشه. مَگَم چرا کده نام مه آن لاین شدی؟ نگفتی اگه رئیس شرکت نام مره آن لاین ببینه، پیش خود چی فکر می کنه؟ میگه ای بچه هیچ کار نمی کنه. فقط ده فیس بوک چکر زده راهیست؟
- ببخشید اجمل جان. فقط خواستم ببینم ده فیس بوک تو چی جریان داره. همیالی می برآیم. حداقل ای ره خو بگو از کجا فامیدی که مه کده نام تو آن لاین شدم؟
- همکارم گفت. بیچاره از مه پرسان کد تو خو دیگه کار کده راهیستی، خی چرا نامت ده فیس بوک آن لاین است؟
- همی آلی می برایم. کاری نداری دیگه؟
- خیر است. ای گپ اوقدر مهم نبود. از خاطر دیگه گپ تلفن کدِم. خواستم مهمانی امشب ره یادآوری کنم. از یادت خو نرفته؟ امشب پدر و مادرم خانه ما می آیند.
- واو، خوب شد برا مه زنگ زدی. بخی از یادم رفته بود.
- حدس می زدم که همی گپ ره بگی. ایقدر ده فیس بوک غرق میشی که زمان و مکان از یادت مره. مقصد امشب بینی ماره پیش پدر و مادرم نبری.
- خو صحیح است. آلی خو وخت است. پسان تر شروع می کنم به آشپزی. کاری نداری؟
-نی، بخیر باشی. خداحافظ                                                                                                                 وقتی تلفن را قطع کردم یک نفس راحت کشیدم. تازه یادم آمد که من کی هستم و کجا هستم. تا چند دقیقه پیش به مرد بودنم شکی نداشتم. حتی به صورت خصمانه ای پشت دختران و زنان مردم بدگویی می کردم. چه می شد کرد، مثلا آن موقع من مرد بودم. مثل دیوانه ها با خودم بلند بلند خندیدم.                                                                                                      به ساعت نگاه کردم. کمی از ظهر گذشته بود. برای آشپزی کردن وقت به اندازه کافی داشتم. ترجیح دادم کمی دیگر هم در فیس بوک چکر بزنم. اما اینبار می بایستی با نام و حساب خودم وارد می شدم. اصلا چرا نام و حساب خودم؟ همه در آنجا مرا از نزدیک می شناسند. در زندگی واقعی کم آنها را دیده ام که در اینجا هم بخواهم با آنها پیچ و تاب بخورم؟ حیف وقتم نکرده؟    یادم آمد که یک حساب کاربری با نام مستعار نیز دارم. بله درست است، اگر از آن استفاده بکنم لذتش بیشتر خواهد بود. به سراغ کامپیوتر رفته و از حساب اجمل خارج شدم. سپس شروع کردم به نوشتن نام کاربری و رمز عبور خودم. همزمان با نوشتن زیر لب زمزمه نیز می کردم:
- منیبه نقطه بادبان صحرا. رمز عبور، یَک دو سه چهار چهار سه دو یَک یَک دو سه.                                              از اینکه مالک این حساب بودم و در استفاده از آن دست باز داشتم، خوشحال شدم و لبخندی زدم. وقتی وارد شدم، لبخند رضایتم تبدیل به یک پوزخند شیطنت آمیز شد. حالا دیگر برای دیوانگی ها و شخصیت آفرینی هایم حاضر و آماده بود. از اینکه حساب فعال و پر رفت و آمدی داشتم به خودم می بالیدم. شانزده تا آگهداد یا به اصطلاح خود فیس بوکی ها نوتیفیکیشن داشتم. چهارتا پیام شخصی برایم آمده بود و شش نفر از من درخواست دوستی کرده بودند. از آن تعداد آگهداد شش نفر فقط بر روی عکس قلابی ام نظر داده بودند. سه نفر این عکس را دوست داشتند. چند نفر دیگر هم بر روی دیوارم جملاتی نوشته بودند که چیز زیاد مهمی نبود. ترجیح دادم به سراغ پیام ها بروم. سه تا پیام اول چرند و پرند بودند. اما پیام چهارم یک متن کاملا دور و درازی بود که کنجکاوم کرد تا بخوانمش. چند سطر اولش را که خواندم از رک بودن نویسنده اش تعجب کردم. واقعا که نویسنده اش اصلا شرم نداشت. معلوم بود که یک شخص عقده ای است و میخواهد خودش را از این طریق ارضا کند. به حد زیادی از خودش تعریف کرده بود. متن پیامش کاملا سکسی بود که هیچ، در آخر آن نیز با کمال چشم سفیدی خواننده پیام را دعوت به داشتن یک سکس داغ می کرد.                                                                                                          ترجیحا از آن صفحه خارج شدم و به سراغ دعوتنامه ها رفتم. همه مرد بودند. دعوت دوستی همه به جزء یک نفر را قبول کردم. آن بنده خدا هم گناهی نداشت، فقط از اسم و عکس اش خوشم نیامد. سپس تا مدت زیادی وقتم را گذاشتم بر روی خواندن معلومات افراد مختلف. به هر سوراخی سرک می کشیدم و بر روی هر دیواری چیزی می نوشتم. از این کار که خسته شدم به سراغ عکس های دیگران رفتم و نظرهای زیادی دادم. کسی را ریشخند می کردم و از کس دیگر تمجید می نمودم. گاهی نیز جواب نظراتم به سرعت داده می شد و ناچار می شدم بازهم نظر بدهم. یکی دو بار هم با چند نفر چت کردم، اما چون بچه سن بودند ترجیح دادم که به زودی چت را قطع کنم.                                                                                           در این بین بی اختیار، متواتراً گوشه چشمی به قسمت پیامها داشتم. چیزی ته دلم می خواست جواب آن شخص را بدهم. بین شخصیت ستاره خانم – که شوهر دارد – و منیبه – که شخصیتی مجازی و بی شوهر است – گیر کرده بودم. چه لزومی دارد که جلوی خودم را بگیرم؟ او که نمی داند من ستاره هستم و شوهر دارم. بالاخره تصمیم گرفتم چیزی برایش بنویسم و کمی نیز او را آزار دهم.                                                                                                                            "سلام. آقای افراسیاب عزیز. من منیبه هستم. ساکن کابل. 27 ساله و خانه دار. شوهرم را از دست داده ام. شما خیلی از خودتان تعریف کرده اید. می شود بگوئید چند ساله هستید؟"                                                                                      پیام را برایش ارسال کردم و دوباره شروع کردم به چرخ زدن و چرند و پرند نوشتن بر روی دیوار دیگران. اما هنوز چند دقیقه ای نگذشته بود که دیدم پیامی برایم آمده است. وقتی آن قسمت را باز کردم دیدم همان شخص پاسخم را داده است. از اینکه یک بازیچه دندانگیر را پیدا کرده بودم خوشحال شدم.                                                                                      "سلام عزیزم، من 47 ساله هستم و همانطور که در پیام قبلی نوشته بودم انجنیر می باشم. اتفاقا من هم در کابل زندگی می کنم. اگر گفته هایم را قبول داری و خودت هم ارزشش را داشته باشی پولی خوبی برای یک ساعت با هم بودن به تو می دهم. عکس ات که بسیار مقبول است"                                                                                                                  خنده ام گرفته بود. عجب آدمی را یافته بودم. هنوز چیزی نشده حرف از پرداخت پول خوب می زند. بهتر است کمی ناز کنم و به این صورت بیشتر آزارش دهم.                                                                                                      "ببینید آقای محترم، من پولی نیستم. خدا نگهدار"                                                                                    همانطور که داشتم با موس بازی بازی می کردم تا جواب آن مرد بیاید چشمم به ساعت کامپیوتر خورد. چه می دیدم. ساعت نزدیک پنج عصر بود و من حتی ذره ای برای شام آمادگی نگرفته بودم. تازه گرم یک بازیچه جدید شده بودم ضد حال خوردم. گویی یک دوصد لیتری آب سرد بر رویم ریخته باشند. انگار این اجمل بود که این کار را کرد، چون دوستش داشتم. اگر از پدر و مادرش خوب پذیرایی نکنم، هرگز مرا نخواهد بخشید.                                                                               وای که در این کتاب چهره زمان بسیار زود می گذرد. نمی دانم چرا نامش را فیس بوک مانده اند. فقط میدانم که هر صفحه از آن یک چهره جدید است. من که در این کتاب هزار چهره شده ام. گاهی زن خانه دار، گاهی همسر یک دیپلمات، گاهی مرد، گاهی دختر بچه ای هوس باز و سر به هوا، گاهی انجنیر و ... می شوم. حالا هم که کم مانده بود نقش یک فاحشه را بازی کنم.                                                                                                              باید هر چه زودتر دست به کار شده و غذای شب را فراهم کنم وگرنه چیزی از ستاره واقعی در پیش فامیل خسر ام باقی نخواهد ماند. اما قبل از رفتن همان اعتیاد خوره مانندی که باعث می شد برای خودم در این فضا شخصیت سازی کنم از من خواست تا پیام آخر را از روی شیطنت به این شخص بدهم.                                                                                         "به هر حال نشد که زیادتر گپ بزنیم. حالا باید بروم خرید. ناوقت می شود. برای خرید به پل باغ عمومی می روم. اگر که می خواهی مرا از نزدیک ببینی ساعت 6 بیا آنجا. یک مبایل فروشی معروف به نام عاطف در  آنجاست. کنار همان مبایل فروشی مرا پیدا می کنی."                                                                                                                            این آخرین شیطنت امروزی ام بود. برایم خیلی لذت بخش بود و باعث شد بازهم بخندم و احساس خوشحالی کنم. اینبار همه چیز به سرعت اتفاق افتاد، حتی نام مبایل فروشی که هرگز ندیده بودمش یکباره به ذهنم رسید. پیام را که ارسال کردم، دیدم پیام دیگری از او برایم آمده است. اما بیشتر از این معطل نکرده و از فیس بوک خارج شدم. با عجله دست به کار شدم و دستی به سر و روی خانه کشیدم. خوشبختانه از صبح همه چیز مرتب بود بنابراین زیاد وقتم را نگرفت. سپس به آشپزخانه رفتم تا مقدمات غذای شب را فراهم کنم. هنوز اولین پیاز را پوست نکرده بودم که صدای چرخش کلید دروازه آمد. اجمل به همراه خسر مادرم وارد شدند. در حالی که هنوز دستپاچگی ناشی از عجله کردن زیاد در من به وضوح معلوم می شد به استقبالشان شتافتم. بعد از یک سلام و احوال پرسی گرم با خسر مادرم، از او پرسیدم:                                                                       - خی پدر جان کجاستن؟                                                                                                                  اجمل گفت: نمی دانم، مَه مادر جان رَه دان دروازه گیر کدم. مادر میگه تا نیم راه همراه مه آمد اما مثل ایکه یادش آمده که دواهایش را از خانه نیاورده، بناء پس برگشته.                                                                                         خسر مادرم در ادامه حرف های اجمل گفت: "پدرجانت گفتن اگه ناوقت شد هیچ نمی آیم."                                        بدون اینکه بقیه صحبت برایم مهم باشد از اجمل خواستم تا مادر جان را به مهمانخانه راهنمایی کند. خودم هم به سرعت به آشپزخانه برگشتم تا چایی دم کنم. از شده عجله لرزه بر جانم افتاده بود، چون از آنطرف برای آشپزی بسیار ناوقت می شد. اما شکر خدا اجمل مثل یک شوهر خوب بازهم به دادم رسید و گفت که چایی را خودش دم می کند. در این بین به نیشخند گفت که "چکرای فیس بوک، ای کارا ره هم داره". اجمل را واقعا دوست داشتم. می دانستم که این جمله را از روی غرض نگفته است. به نوعی داشت غیر مستقیم نصیحتم می کرد.                                                                                              به هر ترتیبی که بود، نزدیکی های ساعت هفت شب شام حاضر شد. انصافا خوب هم پخته بودم. درست وقتی که زیر دیگ را خاموش کردم خسر ام از راه رسید. از دیدنش خوشحال شدم و استقبال گرمی از وی کردم. بنده خدا گفت که داروهایش را فراموش کرده بوده، بنا براین ناچار شده بود که به خانه برگردد. به پیشنهاد خسر ام ، ابتدا غذا را آوردم و چای را گذاشتم برای بعد از شام. چون از فرط پیاده روی زیاد بسیار گرسنه شده بود.                                                                        بعد از شام همه دور هم جمع بودیم و از هر دری سخن می گفتیم. خسرم داشت برای ما مدل مبایل جدیدش را معرفی می کرد و مشخصاتش را توضیح میداد. برای من تنها قسمت اتصال به اینترنت و نرم افزار مخصوص فیس بوک اش خوش آیند بود. مبایل را از خسرم گرفتم تا نگاهی به نرم افزارش بی اندازم. اما سوالی که خسرم از ما پرسید مرا از آن شوق و ذوق چک کردن مبایل انداخت و ناخود آگاه غرق دنیایی شدم که بعد از ظهر آنروز برای خودم ساخته بودم. شرم، حیا، روسیاگی، خیانت و ... همه و همه در من جمع شدند. خسرم پرسید:
- شما ها در پل باغ عمومی، مبایل فروشی عاطف را می شناسید؟ شنیده ام مبایل های جدید برای فروش زیاد دارد اما امروز هر چه که گشتم نیافتمش.
کابل – افغانستان
11/10/1389

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر